YENİŞAR’DA KELT/GALAT İZLERİ: KALE-KÖY YERLEŞİM MODELİ, BÖLGE TOPONİMİSİ VE ETİMOLOJİK KATMANLAR

Mehmet Demirtaş

 

Özet

Bu çalışma, Isparta’nın Yenişarbademli ilçesindeki antik Kaledos (Geledos) Kalesi ile Muma (Gölkonak) köyü ekseninde, Hellenistik ve Roma Dönemlerinde Beyşehir Gölü çevresinde varlık gösteren Kelt/Galat topluluklarının coğrafi, toponimik ve dinsel izlerini incelemektedir. Çalışmada, Kaledos Kalesi’nin Muma köyü üzerindeki kesintisiz görsel hâkimiyeti -ki bu durum günümüzde aynı noktada bulunan Yangın Gözetleme Kulesi ile stratejik sürekliliğini korumaktadır- Galatların yüksek tepelerdeki kalelerde yaşayıp ovadaki halkı denetlediği ve sığınak olarak kullandığı tipik Kelt oppidum (müstahkem yerleşim) modeli çerçevesinde değerlendirilmektedir. Adbilimsel (onomastik) açıdan Kaledos isminin, Antik Galya’daki Caletes kabile adıyla ve Ön-Keltçedeki kalet- ("sert, inatçı") köküyle olan dilbilimsel bağı; halkın dış adlandırma (eksonim) mekanizması ve dinsel alanda Mercurius ile bağdaştırılan Caletos tanrı ilahı/epiteti üzerinden açıklanmaktadır. Muma yer adı ise, Güney Portekiz’deki Abóboda steli üzerindeki MÖ 5. yüzyıl Keltçe taş yazıtta (Mumā = "süt anne/besleyen tanrıça") ve 18. yüzyıl İrlanda topografya kayıtlarında (Muma = "Büyük Ananın Kutsal Yeri") tespit edilen veriler ışığında, Galatların Anadolu’daki Kibele (Ana Tanrıça) kültü ile kendi dillerindeki kavramsal örtüşmesi (Interpretatio Celtica) bağlamında ele alınmaktadır. Elde edilen bulgular, Yenişar bölgesindeki yer adları ve kale-köy yerleşim örüntüsünün ardında çok katmanlı bir Kelt/Galat kültürel mirasının bulunduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Galatlar, Kelt Toponomisi, Kaledos Kalesi, Muma, Yenişarbademli, Oppidum, Etimoloji ve Eksonim.

Giriş

Hint-Avrupa kökenli bir halk olan Galatlar, MÖ 278’de Tolistobogiler ve Trocmiler, ardından Tektosaglar olmak üzere Trakya üzerinden Anadolu’ya geçerler. Toplam sayıları yaklaşık 30 bine ulaşan bu topluluklar, ilk on yıl boyunca yerleşik hayata geçmeyerek Batı Anadolu şehirlerini vergiye bağlarlar. Suriye Kralı I. Antiokhos ile yaptıkları Filler Savaşı’nı (MÖ 268) kaybettikten sonra orta Anadolu’daki Kuzey Phrygia topraklarına yerleşmeyi kabul ederler. Tektosaglar Ankyra (Ankara) çevresine, Trocmiler Kızılırmak’ın doğusuna (Tavion), Tolistobogiler ise Pessinus (Ballıhisar) merkezli batı alanına yerleşirler. Yerleştikleri bu topraklara Galatya adı verilir. 

MÖ 189’da Roma Konsülü Manlius’un Galatia üzerine yürümesi ve MÖ 188 Apameia Antlaşması ile bölgenin dengeleri değişir. Pisidia’nın bir bölümü ile Phrygia, Bergama Krallığı’na verilir. MÖ 169-166 arasında Galatların Bergama’ya karşı başkaldırıları sırasında Pisidia’daki Amblada’ya (Seydişehir/Kızılca köyü) kadar geniş bir alanda etki kurdukları görülür. Kaya (2006, s. 365), III. Makedonya Savaşı (MÖ 172-168) sonrasında Beyşehir Gölü çevresinin Bergama kontrolünden çıkıp Galat denetimine girdiğini; Soloetou yazıtı ve Keltçe isim içeren Pisidia yazıtlarının bu durumu doğruladığını belirtir. Bu Kelt/Galat etkisi en azından I. Mithridates Savaşı’na (MÖ 90-85) kadar sürer.

MÖ 39’da Marcus Antonius, bölge asayişini sağlamak ve Parth tehdidine karşı tampon oluşturmak amacıyla Pisidia ve Phrygia Paroreios’u Galat aristokrat Amyntas’a verir. Amyntas, Pisidia’daki eşkıyalığı bastırıp dağlar arasındaki bereketli toprakları ele geçirir ve buralara toprağı işleyen binlerce savaşçı yerleştirir (Lequenne, 1991, ss. 129-130). Amyntas’ın MÖ 25’te ölümüyle, Yenişar’ı da içeren Galatya, Roma eyaletine dönüştürülür.

Müstahkem Yerleşim Modeli (Oppidum) ve Kaledos Kalesi

Yenişar’ı çevreleyen dağlardaki Antik Çağ kaleleri (Mındıras, Kestel, Kaledos/Geledos, Asar, Doğdu, Ortatepe, Dede, Maltepe, Aktepe, Çataltepe) bir bütünlük içinde bölgeyi kontrol etmektedir (Karaca, 2006, ss. 22-23). Bu yapı, Galat soylularının köylere hâkim yüksek tepelerdeki kalelerde yaşadığı ve buraların halk için sığınak (oppidum) işlevi gördüğü Kelt yerleşim tarzıyla tam uyum sergiler (Magie, 1950, ss. 454-455, 732).

Ovadaki Muma köyünün tepedeki Kaledos (Geledos) Kalesi’nden doğrudan gözetlenebiliyor olması bu tipik Kelt modelini yansıtır (Resim 1). Nitekim günümüzde Kaledos Kalesi'nin bulunduğu tepe üzerinde bir Orman Yangın Gözetleme Kulesi'nin bulunması, bu noktanın hem ovayı hem de çevre ormanlık hatları kesintisiz gören stratejik hakimiyetinin çağlar boyunca (müstahkem kaleden yangın kulesine) kesintisiz devam ettiğini göstermektedir (Resim 2).

Kaledos / Caletes Etimolojisi ve Dış Adlandırma (Eksonim)

Kaledos ismi, Antik Galya’da (günümüz Normandiya bölgesinde) yaşamış olan Kelt kabilesi Caletes ile büyük paralellik gösterir. Ön-Keltçede kalet- kökü "sert, inatçı, sarsılmaz" demektir (Koch, 2006, ss.332-333). Antik yazarlar bu boyu Caleti, Caletes, Galetos, Galletos, Kaletous biçimlerinde kaydetmişlerdir (Falileyev, 2007).

Caletes kabile adının yanı sıra, Kelt dinsel panteonunda da bu kök mevcuttur. Keltolog Edward Anwyl (1906, s. 39), Antik Galya’da Roma tanrısı Mercurius ile bağdaştırılan Keltik tanrı unvanları/adları arasında "sert/sarsılmaz" anlamına gelen Caletos ismini saymaktadır. Dilde çoğul kabile adı olan Caletes ("sert insanlar") kavramı, yerel mekân veya yapı adlandırmasında tekil-eril Caletos / Kaledos ("sert/sarsılmaz kale/yer") formunu almıştır.

Bu adlandırmanın mekanizması, toplumsal adbilim (onomastik) açısından iki yönlü açıklanabilir:

İç Adlandırma (Endonim): Anadolu’ya gelen Tectosages kabilesi adını Celtica’daki aynı adı taşıyan kabileden almıştır. Trocmiler ve Tolistobogiler ise adlarını önderlerinden almışlardır (Strabon; akt. Mac Congail, 2007, s. 299).  O halde, bunların gerçek birer kabile olmayıp değişik kabilelere mensup insanlardan oluştukları ve bu insanlar arasında yer alan Caletes mensuplarının, inşa ettikleri kaleye kendi kökenlerini yaşatmak adına Caletos adını verdikleri söylenebilir.

Dış Adlandırma (Eksonim): Tıpkı Normandiya’daki bölgeye komşu toplulukların ve antik yazarların Caletes adını vermesi veya Anadolu'da halkın yapılara Ceneviz Kalesi, Gavur Hamamı, Tatar Köyü demesi gibi; çevredeki yerel ahali de tepede konuşlanan savaşçı Kelt grubunun etnik kimliğini bildiği için burayı "Caleteslilerin Kalesi" (Kaledos / Geledos) olarak adlandırmış olabilir. Anadolu Türkçesindeki k/g ses değişimiyle kelime günümüze Geledos olarak da ulaşmıştır.

Muma (Gölkonak) Yer Adı ve Ana Tanrıça Kültü

Yenişar Ovası’nın ortasında yer alan ve Kaledos’tan gözetlenen en eski köy Muma’dır. Erdoğru (2006, s. 205), Beyşehir Sancağı’nda tespit edilen Türkçe olmayan yer adlarından Muma’nın milattan önceki dönemlere kadar gerileyebileceğini ifade eder.

Kelt dillerinde ve epigrafisinde Muma/Mumā sözcüğü doğrudan "anne", "süt anne/besleyen" ve mitolojik olarak "Toprak Ana / Egemenlik Tanrıçası" ile ilişkilidir.

Epigrafik Kanıt (Portekiz / Abóboda Yazıtı): Keltolog John T. Koch, Güney Portekiz’de bulunan MÖ 6.-5. yüzyıla ait Abóboda 1 steli üzerindeki Tartessos/Güneybatı Keltçe yazıtını çözümlerken, metindeki Mumā sözcüğünü dişil tekil isim olarak tespit etmiş; bunu doğrudan "süt anne/besleyen anne" (nourricière) ve "savaş meydanındaki savaşçıyı/kuşu besleyen Savaş Tanrıçası" olarak çevirmiştir (Koch, 22012, s. 84). Bu kayıt, Muma kelimesinin antik Kelt dünyasında doğrudan bir tanrıça/ana sıfatı olarak taş üzerine kazındığının en somut kanıtıdır.

Tarihsel-Folklorik Kayıtlar: 18. yüzyıl İrlanda antikite araştırmacısı William Beauford (1786, s. 398), The Ancient Topography of Ireland adlı eserinde Muma (veya Moma) sözcüğünü Eski Keltçede doğrudan "Büyük Ananın yeri veya kutsal alanı" (the place or sanctuary of the great mother) olarak tanımlamakta ve Druid ritüel merkezleriyle ilişkilendirmektedir.

Mitolojik Süreklilik: İrlanda edebiyatında da Muma (Mór Muman), toprağın bereketini ve egemenliği temsil eden ana tanrıçadır (Beck, 2009, ss. 139,243,245; Everett-Heath, 2019). Galatlar Anadolu’ya geldikten sonra Pessinus merkezli Ana Tanrıça Kibele tapıncını derinlemesine benimsemişlerdir. Muma isminin kökeninde Anadolu'nun yerel dil tabakalarındaki (Luvi/Pisid) sescil öğeler bulunsa dahi, bölgeye yerleşen Galatların yerel Kibele kültü ile kendi dillerindeki Muma ("Büyük Ananın Yeri / Besleyen Ana") kavramını anlamsal ve dinsel olarak eşleştirdikleri (Interpretatio Celtica) değerlendirilebilir.

Sonuç

Tarihsel veriler Hellenistik ve Roma Dönemlerinde Yenişar ve çevresinde bir Galat/Kelt varlığının bulunduğuna işaret etmektedir. Kaledos (Geledos) ismi etnik/mitolojik Caletes/Caletos köküyle; Muma ismi ise Kelt dünyasındaki Mumā (Büyük Ana Tanrıça / Kutsal Alan) kavramıyla dilbilimsel ve epigrafik açıdan açıklanabilmektedir. Şüphesiz bu etimolojik ve toponimik hipotezlerin nihai doğrulaması, Kaledos ve Muma çevresinde gerçekleştirilecek arkeolojik yüzey araştırmaları ve kazılarla mümkün olacaktır.

 

KAYNAKÇA

Anwyl, Edward. (1906). Celtic Religion in Pre-Christian Times. London: Archibald Constable & Co. Ltd.

Beauford, William. (1786). The Ancient Topography of Ireland. İçinde Colectanea de rebus hibernicis (Cilt III, ss. 249-426). Dublin: Luke White.

Beck, Noémie. (2009). Goddesses in Celtic Religion, Cult and Mythology: A Comparative Study of Ancient Ireland, Britain and Gaul [Yayınlanmamış doktora tezi]. Université Lumière Lyon 2.

Erdoğru, Mehmet Akif. (2006). Osmanlı Yönetiminde Beyşehir Sancağı (1522-1584). İstanbul: IQ Kültür Sanat Yayıncılık.

Everett-Heath, John. (2019). Munster (Muma). İçinde The Concise Dictionary of World Place-Names (5. Baskı). Oxford: Oxford University Press.

Falileyev, Alexander. (2007). Caletes. İçinde Dictionary of Continental Celtic Place-names. Aberystwyth University.

Karaca, Veli. (2006).  Belgelerle Yenişar. Isparta: Kardelen Sanat Yayınları.

Kaya, M. Ali. (2006). Roma İmparatorluk Döneminde Beyşehir Gölü Çevresi. İçinde 1. Uluslararası Beyşehir ve Yöresi Sempozyumu Bildiriler Kitabı (ss. 365-370). Konya: Selçuk Üniversitesi

Kaya, Mehmet Ali. (2011). Anadolu'da Galatlar ve Galatya Tarihi. Konya: Çizgi Kitabevi.

Kaya, Mehmet Ali. (2012). Keltlerin Anadolu'ya Göçü: Göç Nedenleri, Yoları ve İlk On Yıl. İçinde Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı (Sayı 13, ss. 1–16).

Koch, John T. (2006). The Calidones. İçinde J.T. Koch (Ed.), Celtic Culture: A Historical Encyclopedia (Cilt I, ss. 332-333). Santa Barbara: ABC-CLIO, Inc. 

Koch, John T. (2012). Tartessian as Celtic and Celtic from the West: both, only the first, only the second, neither. İçinde D. Le Brise, Aires Linguistiques Aires Culturelles. Études de concordances en Europe occidentale: zones Manche et Atlantique (ss. 77-92). Brest: Centre de Recherche Bretonne et Celtique / Université de Bretagne Occidentale.

Lequenne, Fernand. (1991). Galatlar. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.

Mac Congail, B. (2007). Belgae Expansion into South Eastern Europe and Asia-Minor (4th – 3rd c. BC.).  İçinde PRAE. In Honorem Henrieta Todorova (ss. 295-302). Sofya: National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences.

Magie, David. (1950). Roman Rule in Asia Minor to the End of the Third Century After Christ (Cilt I-II). Princeton: Princeton University Press.

 

Resim 1: Kaledos/Geledos Kalesi’nden Muma/Gölkonak köyünün görünüşü (Alaaddin Kaya’nın Facebook paylaşımından)

 

Resim 2: Kaledos/Geledos Kalesi'nin bulunduğu tepedeki Orman Yangını Gözetleme Kulesi (Alaaddin Kaya’nın Facebook paylaşımından)

 

CELTIC/GALATIAN TRACES IN YENİŞAR: THE FORTIFIED CASTLE-VILLAGE SETTLEMENT MODEL, REGIONAL TOPONYMY, AND ETYMOLOGICAL STRATA

Mehmet Demirtaş

 

Abstract

This study examines the geographical, toponymic, and religious traces of the Celtic/Galatian populations present around Lake Beyşehir during the Hellenistic and Roman periods, focusing on the axis of the ancient Kaledos (Geledos) Castle and the village of Muma (Gölkonak) in the district of Yenişarbademli, Isparta. The direct and uninterrupted visual command of Kaledos Castle over Muma -a strategic advantage whose continuity is maintained today by the active Forest Fire Lookout Tower at the same site- is evaluated within the framework of the typical Celtic oppidum (fortified settlement) model, wherein Galatian nobles resided in hilltop strongholds while overseeing lowland agricultural communities. Onomastically, the connection between the name Kaledos and the ancient Gaulish tribal name Caletes, rooted in Proto-Celtic kalet- ("hard, stubbborn"), is explained through the mechanics of exonymic naming and the divine Celtic name/epithet Caletos, associated with Mercury in Roman Gaul. Furthermore, the toponym Muma is analyzed in light of a 5th-century BC Celtic stone inscription from the Abóboda stele in southern Portugal (Mumā = "foster-mother/nourishing goddess") and 18th-century Irish antiquarian records (Muma = "Sanctuary of the Great Mother"), highlighting an Interpretatio Celtica wherein the Galatians synthesized the indigenous Anatolian Cybele (Mother Goddess) cult with their native linguistic heritage. The findings demonstrate that a multi-layered Celtic/Galatian cultural heritage underlies the place-names and fortified settlement patterns of the Yenişar region.

Keywords: Galatians, Celtic Toponymy, Kaledos Castle, Muma, Yenişarbademli, Oppidum Settlement Model, Etymology and Exonyms. 

Introduction

The Galatians, a people of Indo-European origin, crossed into Anatolia via Thrace in 278 BC, initially in two tribes (Tolistobogi and Trocmi), followed shortly by a third (Tectosages). Reaching a total population of approximately 30,000, these tribes did not settle permanently for the first decade. During this period, they pillaged regions in western Anatolia divided by lot and subjected local cities to tribute. It was only after their defeat by the Syrian King Antiochus I in the "Battle of the Elephants" (268 BC) that they agreed to settle in northern Phrygia in central Anatolia under a negotiated peace. According to the results of another lot, the Tectosages settled around Ancyra (Ankara), the Trocmi east of the Kızılırmak River centered at Tavium, and the Tolistobogi in the area west and southwest of Ancyra centered at Pessinus. This territory came to be known as Galatia, meaning the "land of the Galatians".

Following the Battle of Magnesia in 190 BC, Roman General Manlius marched upon Galatia in 189 BC, inflicting a severe defeat on the Galatians. Under the Treaty of Apamea (188 BC), the Seleucid Kingdom lost its sovereignty north of the Taurus Mountains, and parts of Pisidia and the whole of Phrygia were granted to the Kingdom of Pergamon. Between 169 and 166 BC, the Galatians repeatedly revolted against Pergamene rule, spreading their influence southwest as far as Amblada (Seydişehir/Kızılca village) in Pisidia. Kaya (2006, p. 365) notes that following the Third Macedonian War (172-168 BC), the surroundings of Lake Beyşehir slipped from Pergamene control into Galatian dominance -a shift supported by the Soloetou inscription associated with the Galatian commander Solovettius, as well as Celtic anthroponyms found in Pisidian inscriptions. This Galatian presence persisted at least until the First Mithridatic War (90–85 BC).

In 39 BC, Marcus Antonius granted parts of Pisidia and Phrygia Paroreios to the Galatian aristocrat Amyntas with the title of "king" to secure public order and establish a buffer zone against Parthian incursions. Amyntas cleared Pisidia of brigandage, seized fertile intermontane valleys, and settled thousands of land-cultivating warriors in these territories (Lequenne, 1991, pp. 129-130). Upon Amyntas' death in 25 BC, the Kingdom of Galatia -including the region of Yenişar- was annexed to Rome as a province of the same name.

The Fortified Settlement Model (Oppidum) and Kaledos Castle

The ancient castle ruins situated on the mountains surrounding Yenişar (Mındıras, Kestel, Kaledos/Geledos, Asar, Doğdu, Ortatepe, Dede, Maltepe, Aktepe, and Çataltepe) control the region as a unified system (Karaca, 2006, pp. 22–23). This layout strongly mirrors the typical Celtic settlement model (oppidum), where Galatian nobles resided in hilltop fortresses overlooking agricultural villages, serving simultaneously as refuges for the rural population (Magie, 1950, pp. 454–455, 732).

The direct visual command that Kaledos (Geledos) Castle maintains over the lowland village of Muma perfectly embodies this Celtic pattern (Image 1). Furthermore, the presence of an active Forest Fire Lookout Tower atop Kaledos Hill today underscores the uninterrupted strategic continuity of this vantage point -from an ancient hilltop stronghold to a modern monitoring outpost- offering an unobstructed 360-degree view of both the plain and the surrounding forested ridges (Image 2).

Etymology of Kaledos / Caletes and Exonymic Naming

The name Kaledos exhibits a striking parallel with the Caletes, an ancient Celtic tribe of Gaul (in present-day Normandy). In Proto-Celtic, the root kalet- denotes "hard, stubborn, or steadfast" (Koch, 2006, pp.332-333). Classical authors recorded this tribal name as Caleti, Caletes, Galetos,Galletos and Kaletous (Falileyev, 2007).

Beyond tribal ethnonyms, this root is also attested in Celtic religious contexts. Celticist Edward Anwyl (1906, p. 39) lists Caletos ("the hard/steadfast") among the most prominent Celtic divine epithets associated with Mercury in Roman Gaul. Linguistically, while the plural tribal form Caletes translates to "the hard people," the singular masculine form Caletos / Kaledos functions as a localized place-name meaning "the steadfast/fortified castle or place."

This naming process can be understood through two sociological mechanisms of onomastics:

Endonymic Naming: The Tectosages tribe that arrived in Anatolia derived its name from the tribe of the same name in Celtica, whereas the Trocmi and Tolistobogi took their names from their leaders (Strabo; cited in Mac Congail, 2007, p. 299). It can therefore be said that these groups were not genuine tribes in their own right but were composed of individuals from various tribes, and that members of the Caletes -who were among them- named the fortress they constructed Caletos to perpetuate their own origins.

Exonymic Naming: Just as neighboring populations in Normandy designated the region after the Caletes, or as local Anatolian Turkish tradition applies descriptive names like Ceneviz Kalesi, Gavur Hamamı or Tatar Köyü, the surrounding indigenous population -aware of the Celtic garrison's identity- referred to the site as "the Castle of the Caletes" (Kaledos / Geledos). Through standard phonetic shift (k→g) in Anatolian Turkish, the name has survived locally as Geledos.

The Toponym Muma (Gölkonak) and the Mother Goddess Cult

Muma, situated in the center of the Yenişar Plain and visible from Kaledos, represents the oldest surviving village in the district. Erdoğru (2006, p. 205) indicates that non-Turkish place-names in the Sanjak of Beyşehir, such as Muma, likely date back to pre-Christian antiquity.

In Celtic languages and epigraphy, the root Muma/Mumā is directly linked to "mother," "foster-mother/nourisher," and mythologically to the "Earth Mother / Goddess of Sovereignty".

Epigraphic Evidence (Portugal / Abóboda Inscription): Celticist John T. Koch, in analyzing the Tartessian/Southwestern Celtic inscription on the Abóboda 1 stele (6th–5th century BC) from southern Portugal, identified the term Mumā as a singular feminine noun, translating it directly as "foster-mother/nourisher" (nourricière) and contextually as the "War Goddess who nourishes the warrior/bird on the battlefield" (Koch, 2012, p. 84). This inscription provides concrete ancient epigraphic proof of Mumā utilized as a divine/matronly title on stone.

Historical and Folkloric Records: The 18th-century Irish antiquarian William Beauford (1786, p. 398), in The Ancient Topography of Ireland, defined Muma (or Moma) from Old Celtic as "the place or sanctuary of the great mother" (Mam moi), associating it with sacred Druidic ritual sites.

Mythological Continuity: In early Irish literature, Muma (Mór Muman) embodies the sovereign goddess of fertility, land, and legitimacy (Beck, 2009, pp. 139,243,245; Everett-Heath, 2019). Upon their arrival in Anatolia, the Galatians deeply assimilated the worship of the Great Mother Goddess Cybele centered at Pessinus. Even if the place-name Muma contains pre-existing Anatolian (Luwian/Pisidian) phonetic substrata, it is highly plausible that the settling Galatians synthesized the local Cybele cult with their native concept of Muma ("Sanctuary of the Great Mother / Nourishing Mother") through a process of Interpretatio Celtica.

Conclusion

Historical and epigraphic data strongly suggest a Galatian/Celtic presence in and around Yenişar during the Helenistic and Roman periods. The toponym Kaledos (Geledos) can be explained through the Celtic tribal/divine root Caletes/Caletos, while the name Muma aligns linguistically and epigraphically with the Celtic concept of Mumā ("The Great Mother/Sacred Sanctuary"). Ultimately, the definitive verification of these etymological and toponymic hypotheses awaits future systematic archaeological surveys and excavations in the vicinity of Kaledos and Muma.

REFERENCES

Anwyl, Edward. (1906). Celtic Religion in Pre-Christian Times. London: Archibald Constable & Co. Ltd.

Beauford, William. (1786). The Ancient Topography of Ireland. In Colectanea de rebus hibernicis (Vol. III, pp. 249-426). Dublin: Luke White.

Beck, Noémie. (2009). Goddesses in Celtic Religion, Cult and Mythology: A Comparative Study of Ancient Ireland, Britain and Gaul [Unpublished doctoral dissertation]. Université Lumière Lyon 2.

Erdoğru, Mehmet Akif. (2006). Osmanlı Yönetiminde Beyşehir Sancağı (1522-1584). İstanbul: IQ Kültür Sanat Yayıncılık.

Everett-Heath, John. (2019). Munster (Muma). In The Concise Dictionary of World Place-Names (5th Ed.). Oxford: Oxford University Press.

Falileyev, Alexander. (2007). Caletes. In Dictionary of Continental Celtic Place-names. Aberystwyth University.

Karaca, Veli. (2006).  Belgelerle Yenişar. Isparta: Kardelen Sanat Yayınları.

Kaya, M. Ali. (2006). Roma İmparatorluk Döneminde Beyşehir Gölü Çevresi. In 1. Uluslararası Beyşehir ve Yöresi Sempozyumu Bildiriler Kitabı (pp. 365-370). Konya: Selçuk Üniversitesi

Kaya, Mehmet Ali. (2011). Anadolu'da Galatlar ve Galatya Tarihi. Konya: Çizgi Kitabevi.

Kaya, Mehmet Ali. (2012). Keltlerin Anadolu'ya Göçü: Göç Nedenleri, Yoları ve İlk On Yıl. In Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı (Issue 13, pp. 1–16).

Koch, John T. (2006). The Calidones. In J. T.  Koch (Ed.), Celtic Culture: A Historical Encyclopedia (Vol. I, pp. 332-333). Santa Barbara: ABC-CLIO, Inc.  

Koch, John T. (2012). Tartessian as Celtic and Celtic from the West: both, only the first, only the second, neither”. In D. Le Brise, Aires Linguistiques Aires Culturelles. Études de concordances en Europe occidentale: zones Manche et Atlantique (pp. 77-92). Brest: Centre de Recherche Bretonne et Celtique / Université de Bretagne Occidentale.

Lequenne, Fernand. (1991). Galatlar. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.

Mac Congail, B. (2007). Belgae Expansion into South Eastern Europe and Asia-Minor (4th – 3rd c. BC.).  İn PRAE. In Honorem Henrieta Todorova (pp. 295-302). Sofia: National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences.

Magie, David. (1950). Roman Rule in Asia Minor to the End of the Third Century After Christ (Vol. I-II). Princeton: Princeton University Press.

 

Image 1: View of Muma/Gölkonak village from Kaledos/Geledos Castle (From Alaaddin Kaya’s Facebook post)

Image 2: Forest Fire Lookout Tower atop Kaledos/Geledos Hill (from Alaaddin Kaya’s Facebook post)